Winorośl
Winorośl to pnącze owocowe, które w polskim klimacie daje słodkie winogrona deserowe i owoce na domowe wino. Nowoczesne odmiany są mrozoodporne i odporne na choroby grzybowe, więc dobrze rosną i owocują w przydomowym ogrodzie, przy altanie, pergoli, płocie albo południowej ścianie domu. Latem dają też przyjemny cień. W naszym sklepie kupisz sadzonki winorośli w doniczkach, z wysyłką w całej Polsce. W ofercie są odmiany deserowe i winne, wybrane pod kątem odporności i uprawy w Polsce.
Winorośl – co to za roślina?
Winorośl (Vitis) to rodzaj pnączy z rodziny winoroślowatych. Najważniejszy gatunek uprawny to winorośl właściwa (Vitis vinifera), z której pochodzą winogrona deserowe i winne. W Polsce najlepiej sprawdzają się odmiany mieszańcowe, które powstały ze skrzyżowania winorośli właściwej z gatunkami amerykańskimi i azjatyckimi. Są one bardziej odporne na mróz i choroby. Winorośl wspina się za pomocą wąsów czepnych. Kwitnie w czerwcu, a winogrona dojrzewają od sierpnia do października.
| Nazwa łacińska | Vitis, m.in. Vitis vinifera i mieszańce |
|---|---|
| Typ rośliny | pnącze owocowe, zrzucające liście na zimę |
| Długość pędów | kilka metrów, ograniczana cięciem |
| Kwitnienie | czerwiec |
| Zbiór owoców | od sierpnia do października, zależnie od odmiany |
| Początek owocowania | zwykle w 2.–3. roku po posadzeniu |
| Stanowisko | pełne słońce, ciepłe i osłonięte, najlepiej od południa |
| Gleba | przepuszczalna, ciepła, umiarkowanie żyzna, obojętna lub lekko zasadowa |
| Mrozoodporność | zależnie od odmiany, ok. -20 do -28°C; młode rośliny warto okrywać |
Rodzaje winorośli
Winorośl deserowa
Odmiany deserowe, nazywane też stołowymi, mają duże grona i słodkie owoce do jedzenia prosto z krzewu. Mogą mieć owoce zielone, różowe, czerwone lub ciemnogranatowe. Coraz popularniejsze są winogrona bezpestkowe, cenione zwłaszcza przez rodziny z dziećmi.
Winorośl winna (przerobowa)
Odmiany winne mają mniejsze, zwarte grona i owoce o wysokiej zawartości cukru i aromatów, idealne na wino, sok i nalewki. Wiele z nich ma też smaczne owoce deserowe.
Odmiany odporne (PIWI)
To nowoczesne odmiany, które mają podwyższoną odporność na mączniaka rzekomego i prawdziwego. Wymagają znacznie mniej oprysków niż tradycyjne odmiany, dlatego dobrze sprawdzają się w ogrodach przydomowych i uprawie ekologicznej.
Winorośl ozdobna
Winorośl japońska (Vitis coignetiae) ma bardzo duże liście, które jesienią przebarwiają się na intensywnie czerwono. Winorośl pachnąca (Vitis riparia) ma pachnące kwiaty i jest bardzo mrozoodporna. Obie uprawia się głównie jako pnącza ozdobne do osłony altan i ogrodzeń.
Sadzonki winorośli w naszej ofercie
- Winorośl 'Solaris' to bardzo wczesna, odporna odmiana o złocistych owocach z wysoką zawartością cukru. Jest jedną z najpopularniejszych odmian na białe wino w Polsce, a jej owoce dobrze smakują też na surowo.
- Winorośl 'Souvignier Gris' to nowoczesna odmiana odporna o różowoszarych owocach. Daje aromatyczne białe wina i bardzo dobrze znosi choroby grzybowe.
- Winorośl 'Leon Millot' to wczesna, bardzo mrozoodporna i plenna odmiana o ciemnych owocach. Nadaje się na czerwone wino, sok i nalewki.
- Winorośl 'Agat Doński' to odmiana deserowa o dużych, ciemnogranatowych gronach i słodkich owocach. Jest odporna na mróz i choroby, więc dobrze sprawdza się w chłodniejszych rejonach.
Gdzie posadzić winorośl?
Winorośl potrzebuje dużo słońca i ciepła. Najlepsze jest stanowisko od strony południowej lub południowo-zachodniej, osłonięte od zimnych wiatrów. Ciepło oddawane przez mur lub ścianę domu przyspiesza dojrzewanie winogron. Gleba powinna być przepuszczalna i szybko się nagrzewać. Winorośl nie lubi gleb ciężkich, podmokłych i zimnych. Winorośl pasuje:
- przy altanie, pergoli lub łuku ogrodowym,
- przy południowej ścianie domu, garażu lub muru, na kratownicy albo linkach,
- przy płocie lub siatce ogrodzeniowej,
- w rzędzie na drutach rozpiętych między słupkami, jak w winnicy.
Rozstaw sadzenia:
- Rząd przy drutach: co 1–1,5 m, rzędy co 2–2,5 m
- Przy ścianie lub pergoli: co 1,5–2 m
Cięcie winorośli
Regularne cięcie to najważniejszy zabieg w uprawie winorośli. Ogranicza nadmierny wzrost i sprawia, że grona są większe i lepiej dojrzewają.
Cięcie zimowe (główne)
Wykonuje się je w lutym i na początku marca, przed ruszeniem soków. Później, wiosną, z ran obficie wycieka sok, czyli winorośl „płacze”. Starsze pędy, które owocowały, skraca się lub usuwa, a na pędach jednorocznych zostawia się kilka pąków, z których wyrosną pędy owoconośne.
Cięcie letnie
Od czerwca do sierpnia usuwa się zbędne pędy, wyłamuje boczne przyrosty, czyli pasierby, i skraca pędy kilka liści za ostatnim gronem. Pod koniec lata warto usunąć część liści zasłaniających grona, żeby owoce lepiej się nasłoneczniały i rzadziej chorowały.
Cięcie w pierwszych latach
Przez pierwsze 2–3 lata prowadzi się cięcie formujące. W 1. roku pozwól roślinie się ukorzenić. Zimą skróć pęd do 2–3 pąków. W kolejnych latach prowadź 1–2 silne pędy, z których powstanie pień i ramiona.
Sadzenie i uprawa winorośli
- Kiedy sadzić: najlepiej wiosną, w kwietniu i maju, gdy gleba się nagrzeje. Można też sadzić jesienią, ale wtedy trzeba usypać kopczyk z ziemi lub kory, który ochroni roślinę przed mrozem. Sadzonki w doniczkach możesz sadzić przez cały sezon, gdy ziemia nie jest zamarznięta.
- Przygotuj dół o głębokości ok. 40–50 cm, odsunięty ok. 30 cm od ściany lub muru. Ciężką glebę rozluźnij piaskiem lub żwirem i dodaj kompost.
- Przed sadzeniem podlej sadzonkę w doniczce. Posadź ją nieco głębiej niż rosła.
- Zamontuj podporę: druty, kratownicę lub palik.
- Podlewaj w pierwszym roku i w czasie suszy. Starsza winorośl ma głęboki system korzeniowy i dobrze znosi brak wody.
- Nawoź oszczędnie: wiosną kompostem lub nawozem do roślin owocowych. Nadmiar azotu pobudza wzrost liści kosztem owoców.
- Na zimę młode rośliny okryj: usyp kopczyk przy podstawie i osłoń pędy agrowłókniną lub stroiszem.
Inne rośliny owocowe do Twojego ogrodu
Winorośl owocuje późnym latem i jesienią. Ogród owocowy możesz uzupełnić o inne pnącza i krzewy:
- mini kiwi 'Issai' – samopylne pnącze o słodkich owocach, dojrzewających we wrześniu i październiku,
- jeżyna bezkolcowa 'Thornfree' – owoce od sierpnia do września, też prowadzona na drutach,
- borówka amerykańska 'Bluecrop' – owoce w lipcu i sierpniu,
- morwa czarna – aromatyczne owoce latem.
Dlaczego warto kupić sadzonki winorośli w Zielonej Paczce?
- Starannie pakujemy rośliny i wysyłamy je w całej Polsce
- Sadzonki w doniczkach możesz sadzić przez cały rok, gdy ziemia nie jest zamarznięta
- Wybieramy odmiany odporne na mróz i choroby, sprawdzone w polskim klimacie
- Pomożemy dobrać odmianę
- Darmowa dostawa od 149 zł i 14 dni na zwrot
Najczęstsze pytania
Kiedy przycinać winorośl?
Główne cięcie winorośli wykonuje się zimą, w lutym i na początku marca, przed ruszeniem soków. Później z ran obficie wycieka sok. Latem, od czerwca do sierpnia, wykonuje się cięcie letnie: usuwa zbędne pędy, pasierby i część liści zasłaniających grona.
Jak przycinać winorośl na wiosnę?
Wiosną, najpóźniej na początku marca, usuń pędy, które owocowały w poprzednim roku, oraz pędy słabe i przemarznięte. Na pozostawionych pędach jednorocznych zostaw po kilka pąków, z których wyrosną pędy z gronami. Jeśli spóźnisz się z cięciem i winorośl zacznie „płakać”, poczekaj do rozwinięcia liści i tnij tylko w razie konieczności.
Kiedy sadzić winorośl?
Najlepiej wiosną, w kwietniu i maju, gdy gleba jest już ciepła. Winorośl posadzona jesienią także się przyjmie, ale przed zimą trzeba ją okryć kopczykiem z ziemi lub kory. Sadzonki w doniczkach można sadzić przez cały sezon.
Po ilu latach owocuje winorośl?
Pierwsze grona pojawiają się zwykle w 2.–3. roku po posadzeniu. Pełne plonowanie winorośl osiąga po 4–5 latach. Przez pierwsze lata ważniejsze jest dobre ukorzenienie i uformowanie rośliny niż zbiór owoców.
Jakie odmiany winorośli są najlepsze do Polski?
Najlepiej wybierać odmiany wczesne, mrozoodporne i odporne na choroby grzybowe, np. 'Solaris', 'Souvignier Gris', 'Leon Millot' czy 'Agat Doński'. Dojrzewają przed jesiennymi chłodami i wymagają mniej oprysków niż tradycyjne odmiany winorośli właściwej.
Jak chronić winorośl przed mączniakiem?
Najskuteczniejszy sposób to wybór odmian odpornych. Pomagają też słoneczne i przewiewne stanowisko, regularne cięcie letnie i usuwanie liści zasłaniających grona. Nie zraszaj liści podczas podlewania. Porażone liście i grona usuwaj na bieżąco.
Czy winorośl można uprawiać w donicy?
Tak, na tarasie lub balkonie, w dużej donicy o pojemności min. 40–50 l, z podporą. Winorośl w donicy wymaga regularnego podlewania i nawożenia, a zimą osłony donicy przed przemarzaniem. Lepiej plonuje jednak posadzona w gruncie.
Czym różni się winorośl od winobluszczu?
Winorośl to pnącze owocowe, uprawiane głównie dla winogron. Winobluszcz (Parthenocissus) to pnącze ozdobne o czerwono przebarwiających się jesienią liściach i drobnych, niejadalnych owocach. Często mylone, ale to dwa różne rodzaje roślin.
Czy liście winorośli są jadalne?
Tak. Młode liście winorośli właściwej wykorzystuje się w kuchni, np. do przygotowania gołąbków po grecku i turecku (dolmades). Najlepiej zbierać je wiosną i na początku lata z roślin nieopryskiwanych.